 |
|
|||||
|
||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
|
||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
 |
Erişkinlerde Bağışıklama |
|
Enfeksiyon hastalıkları önlenebilir hastalıklar olup, enfeksiyon hastalıklarından korunmanın en etkili yolu bağışıklamadır. Yakın zamana kadar ülkemizde aşılama, çocukluk yaş grubuna özel bir uygulama gibi algılanmış ve erişkinlerin aşılanması genel olarak ihmal edilmiştir.
Çocukluk döneminde başlanan aşılama şemalarının bir devamı olarak erişkinlerde yapılacak düzenli aşılamalar ile erişkin yaş grubuna özgün morbidite, hospitalizasyon ve mortalite oranlarında anlamlı düşüşler sağlanarak ülkemiz ekonomisine katkıda bulunulacaktır.
Son 50 yılda global olarak yaşam beklentisi 20 yıl artmıştır. Türkiye İstatistik Kurumu tahminlerine göre ülkemizdeki yaşam süresi beklentisi (kadın+erkek) 2004 yılındaki 71.10 yıldan, 2020 yılında 73.5 yıla yükselecektir. 2005 istatistiklerine göre Türkiye’de 65 yaşındaki kişilerde yaşam beklentisi 14,26 yıldır. Bu yaşlı nüfus artışının yanısıra bir günde tek bir hava yolu şirketi ile milyonlarca kişinin dünyanın bir ucundan diğerine gidip gelmesi ve pandemi riski gibi durumlar erişkinlerdeki aşılamanın önemini daha da artırmıştır.
Birçok ülke kendi toplumu için aşılama kılavuzları hazırlamaktadır. Ülkemizde Enfeksiyon Hastalıkları ve Klinik Mikrobiyoloji Uzmanlık Derneği (EKMUD) öncülüğünde T.C. Sağlık Bakanlığı Temel Sağlık Hizmetleri, Türkiye Aile Hekimleri Uzmanlık Derneği (TAHUD), Geriatri Derneği, Halk Sağlığı Uzmanları Derneği, Türk Hematoloji Derneği, Türk Toraks Derneği, Viral Hepatitle Savaşım Derneği desteğiyle 2008 yılında sağlıklı ve risk gruplarındaki erişkinler için Amerikan Bağışıklama Danışma Komitesi (ACIP) paralelinde ilk kez bir Ulusal Erişkin Aşılama Şeması hazırlanmıştır (bknz. Şema 1).
Ulusal Erişkin Aşılama Şeması – 2009 (Normal ve Risk Grubu) |
||||
| Aşı | 18-49 yaş | 50-64 yaş | 64 ≥ yaş | |
| 1Tetanoz, difteri (Td) | Her 10 yılda bir rapel doz aşı | |||
| 2,3Kızamık(K)/Kızamık,kızamıkçık, kabakulak(KKK) | 1 veya 2 doz aşı | |||
| Hepatit B | 3 doz aşı(0,1,6. aylar) | |||
| İnfluenza | Yılda 1 doz aşı | Yılda 1 doz aşı | ||
| 4 Pnömokok (Polisakkarit) | 1-2 doz aşı | 1 doz aşı | ||
| Hepatit A | 2 doz aşı (0, 6-18.aylar) | |||
| 2 Suçiçeği | 2 doz aşı (0, 1 ya da 2. aylar) | |||
| 3 Meningokok | 1 ya da daha fazla doz aşı | |||
| İmmünitesi ve kontrendikasyonu olmayan tüm bireyleri kapsar | ||||
| Risk faktörü olan kontraendikasyonu olmayan bireyleri kapsar | ||||
| 1 Tetanoz aşısı için primer immüzasyonu tamamlamış kişilerdeki şemadır. 2 Gebelikte kontrendikedir. 3 Bir ya da iki doz kızamık aşısı yapıldı ise bir doz KKK aşısı yapılır. İlk doz KKK aşısı olarak yapıldı ise 2. doz kızamık aşısı olarak yapılar. İki doz KKK aşısı yapıldı ise tekrar aşıya gerek yoktur. 4 Beş yıl ara ile risk gruplarına yapılır (Her risk grubu özel olarak değerlendirilir). 5 Koruyuculuk süresi 2 yıldır. Onaylayan Kurumlar: TAHUD, EKMUD, Türk Toraks Derneği, Geriatri Derneği, Halk Sağlığı Uzmanları Derneği, Türk Hematoloji Derneği, Viral Hepatitle Savaşım Derneği, T.C. Sağlık Bakanlığı. |
||||
Şema 1’deki aşılara ek olarak, ACIP 18-64 yaş arasındaki erişkinlere Tdap aşısı önermektedir. ACIP şema Amerikan Bağışıklama Danışma Komitesi (ACIP) 2009 yılında erişkin döneminde aşağıdaki aşıları önermektedir (Şema 2). Erişkin bağışıklama konusunda gelişmiş ülkelerde aşılama oranlarını arttırmak amacıyla çeşitli uygulamalar yapılmaktadır. Bunlardan öncelikli olan uygulama ulusal bazda ya da her hekimin bulunduğu bölgede “erişkin aşılama için hedef oranları” belirlemesi ve aşılama çalışmaları yapmasıdır.
AMERİKAN BAĞIŞIKLAMA DANIŞMA KOMİTESİ (ACIP) 2009 ERİŞKİN AŞI ŞEMASI 2 |
|||||||||
| Yaş | 19-26 YAŞ | 27-49 YAŞ | 50-59 YAŞ | 60-64 YAŞ | ≥65 YAŞ | ||||
| Aşı | |||||||||
| Tetanoz, azaltılmış Difteri, azaltılmış Boğmaca (Td, Tdap) |
Yaşam boyunca 10 yılda 1 Td, bu dozlardan bir tanesinde Tdap uygulanmalıdır | Her 10 yılda 1 Td rapeli | |||||||
| Human Papillomavirus (HPV) |
3 doz (kadınlar için) |
||||||||
| Varisella | 2 doz | ||||||||
| Zoster | 1 doz | ||||||||
| Kızamık, Kızamıkçık, Kabakulak (KKK) |
1 veya 2 doz | 1 doz | |||||||
| Influenza | Her yıl 1 doz | ||||||||
| Pnömokok (Polisakkarit) | 1 veya 2 doz | 1 doz | |||||||
| Hepatit A | 2 doz | ||||||||
| Hepatit B | 3 doz | ||||||||
| Meningokok | 1 veya daha fazla doz | ||||||||
|
|||||||||
| 2. Recommended Adult Immunization Schedule: United States, 2009. Annals of Internal MedicineVolume 150. Number 1:40-45. | |||||||||
|
 |