ÇOCUKLUK ÇAĞI AŞILAMASINDA KURALLAR |
| AŞI |
UYGULAMA ŞEMASI |
GECİKMİŞ ŞEMA |
UYGULANMAMASI GEREKEN DURUMLAR |
| DTaP (Difteri,tetanoz, asellüler boğmaca) Kas içine uygulanır (IM) |
- 2., 4., 6. aylar (ilk üç doz), 15-18 ay arası (dördüncü doz), 4-6 yaş arası (beşinci doz)
- İlk doz en erken 6. haftada yapılabilir
- Dördüncü doz, en erken üçüncü dozdan 6 ay geçtikten sonra yapılabilir (12. ayda)
- 7 yaşından büyük çocuklara boğmaca aşısı uygulanmaz, difteri, tetanoz olarak uygulanır
- Diğer çocukluk çağı aşıları ile eş zamanlı uygulanabilir
- Tüm dozların mümkünse aynı aşı ile yapılması tercih edilir ancak şart değildir
|
- Üç doz aşı 4 hafta aralıklarla uygulanır
- Dördüncü doz, üçüncü dozdan 6 ay sonra uygulanır
- Dördüncü doz eğer dört yaşından önce uygulanırsa, en az 6 ay sonra beşinci doz uygulanabilir (4-6 yaş arasında)
- Dördüncü doz eğer dört yaşından sonra uygulanırsa beşinci doz gerek yoktur
- Uygulanan bir dozdan sonra normalde bırakılması gereken süreden daha uzun bir süre geçerse aşı serisine hiçbir zaman baştan başlanmaz, kaldığı dozdan devam edilir
|
- Aşıdan sonra yedi gün içinde ensefalit gelişmesi
Uyarılar:
Bu uyarılar aşının kesin uygulanmaması gereken durumlar değildir. Bu durumlar görüldüğünde, çocuğa hastalığın bulaşma riski dikkatle değerlendirilmelidir. Eğer boğmaca salgını varlığı gibi, hastalığın bulaşma riski aşının uygulanması ile oluşabilecek riskten daha fazla ise aşılamanın devamı düşünülebilir.
- Aşıdan sonra 48 saat içinde gelişen 40.5 derece ateş
- Aşıdan sonra 48 saat içinde gelişen 3 saatten fazla süren sürekli ağlama
- Aşıdan sonraki 3 gün içinde ortaya çıkan nöbet
- Aşıdan sonra 48 saat içinde ortaya çıkan solukluk veya yürümede aksama atağı veya bayılma
- İlerleyici nörolojik problem
|
| Kızamık, kızamıkçık, kabakulak (KKK) Cilt altı uygulanır Subkutan (SC) |
- İlk dozu 12-15. ayda uygulanır. İkinci dozu 4-6 yaş arasında uygulanır.
- 4-6 yaşın üzerindeki çocukların mutlaka 2 doz KKK aşısı olduğundan emin olunmalıdır.
- 12 aylıktan küçük uygulanmış olan KKK aşısı uygulanmış olarak kabul edilmez. Bu nedenle KKK aşısı 12-15. aydan sonra uygulanmalı ve ikinci dozla arasında en az 4 hafta olmalıdır.
- Diğer tüm çocukluk çağı aşıları ile eş zamanlı olarak uygulanmalıdır.
- Suçiçeği aşısı ile KKK aşısı aynı günde uygulanmıyorsa aralarında en az dört hafta bulunmalıdır
|
- 18 yaşından küçük herkesin 2 doz KKK aşısı olması önerilmektedir.
- Çocuğun aşısının eksik olduğu tespit edildiğinde ilk doz aşı uygulanır ve ikinci doz ilk dozdan en az dört hafta geçtikten sonra uygulanır.
- İlk dozdan sonra ne kadar uzun süre geçerse geçsin, aşılamaya baştan başlanmaz ve ikinci doz uygulanır
|
- Hamilelik veya 4 hafta içinde hamile kalmayı planlayanlar
- Son 11 ay içinde kan, plazma ve/veya immunglobulin alanlar
- HIV bağışıklık sistemini çok ciddi baskılamamışsa engel değildir
Not: Yakın zamanda PPD testi yapılması KKK aşısı yapılması için engel oluşturmaz. Eğer KKK aşısı ile PPD testi aynı gün yapılmadıysa, PPD testini KKK aşısından 4-6 hafta sonra uygulayınız. |
| Suçiçeği Cilt altı uygulanır Subkutan (SC) |
- Rutin olarak 12. aydan sonra uygulanır
- 12 aylık tüm çocuklara ve ergen çağdaki çocuklara uygulanması önerilmektedir.
- Suçiçeği geçiren bir kişi ile karşılaşmadan sonraki 3-5 gün içinde uygulanabilir.
- Diğer çocukluk çağı aşıları ile birlikte uygulanabilir
- Eğer KKK aşısı ile aynı gün içinde uygulanmazsa aralarında en az 28 gün boşluk bırakılmalıdır
- Hamile kadınların çocuklarında da uygulanabilir
|
- 12 aylıktan küçük çocuklara uygulanmaz
- 13 yaşına kadar olan çocuklara tek doz olarak uygulanır
- 13 yaşın üzerindeki kişilere 4-8 hafta ara ile iki doz olarak uygulanır
- İki doz uygulanacak kişilere ilk dozdan sonra ne kadar uzun süre geçerse geçsin ikinci doz olarak uygulanır. İlk dozu tekrarlamaya gerek yoktur.
|
- Hamilelik veya 4 hafta içinde hamile kalmayı planlayanlar
- Son 11 ay içinde kan, plazma ve/veya immunglobulin (IG veya VZIG) alanlar
- Yüksek doz immunglobulin, kanser, lösemi, lenfoma veya immun yetmezliğe bağlı bağışıklık sistemi zayıflamış kişiler
- Aspirin kullanmakta olan kişiler
|
| Grip (influenza) |
6-23 aylık tüm çocuklar ve 6 aylıktan büyük ve grip için risk altında olan çocuklara uygulanması önerilmektedir |
| Meningokok aşısı |
2 yaşından büyük ve risk altındaki çocuklara önerilmektedir |
Çocuk felci aşısı (IPV)
Kombine difteri, tetanoz, boğmaca aşılarının içerisinde bulunur
Kas içine (IM) uygulanır |
- 2., 4., 6-18 ay ve 4-6 yaşta uygulanır
- İlk doz en erken bebek 6 haftalıkken uygulanabilir
- 18 yaşın üzerindekilere rutin olarak önerilmemektedir (yolculuk yapanlar hariç)
- Diğer çocukluk çağı aşıları ile eş zamanlı uygulanabilir
|
- Dozlar arasında en az 4’er hafta bulunmalıdır
- Eğer çocuk tüm dozlarını IPV veya OPV olarak alıyorsa ve üçüncü doz 4 yaşından sonra uygulanmışsa, dördüncü dozun uygulanmasına gerek yoktur
- Eğer aşılar IPV-OPV karışık olarak uygulanıyorsa dört doz tamamlanmalıdır
- Son dozdan sonra ne kadar fazla süre geçmiş olursa olsun aşı serisine baştan başlamaya gerek yoktur. Hangi dozda kalındıysa ondan devam edilir
|
Aşının uygulanmamasını gerektiren en önemli durum aşının daha önce uygulanmış herhangi bir dozundan sonra anafilaksi (şoka neden olacak kadar ciddi alerjik reaksiyon) gelişmesidir
Hafif hastalık geçirme aşının uygulanması için bir engel oluşturmamaktadır. Orta ve ciddi hastalık geçiriliyor ise, hastalık düzelene kadar aşılama geciktirmelidir. |
| Hib Kas içine (IM) uygulanır |
- PRP-T içeren aşıların 2., 4., ve 6. aylarda üç doz ve 12-15. aylarda tekrar dozu olmak üzere uygulanması önerilir
- PRP-OMP içeren aşının 2., 4., ve 12-15. aylarda uygulanması önerilir
- İlk doz Hib aşısı en erken bebek 6 haftalık olduğunda uygulanabilir
- Aşının son dozu 12. aydan önce uygulanmamalıdır ve bir önceki dozdan en az 8 hafta sonra uygulanmalıdır
- Diğer çocukluk çağı aşıları ile eş zamanlı olarak uygulanabilir
- Farklı Hib aşıları birbirinin yerine uygulanabilir ancak eğer farklı aşılar kullanılırsa ilk seri üç dozdan oluşmalıdır
- Rapel doz (güçlendirme dozu) için Hib aşılarından herhangi biri uygulanabilir
- 5 yaşından büyük kişilere rutin olarak Hib aşısı önerilmemektedir.
|
Tüm Hib aşıları için kural:
- 12 ay - 5 yaş arası ilk kez aşılanacak çocuklara Hib aşısı tek doz olarak uygulanır
- İki doz arasındaki süre ne kadar uzarsa uzasın aşılama serisine yeniden başlanmaz, kaldığı yerden devam edilir
PRP-T aşıları için:
- 2. ve 3. doz arasında 4 hafta bırakılmalıdır
- İlk doz Hib aşısı 7-11 ay arasında uygulandıysa ilk dozdan 4 hafta sonra ikinci doz ve 12-15. ay arasında ise üçüncü doz uygulanır
PRP-OMP için;
- İkinci doz ilk dozdan 4 hafta sonra uygulanmalıdır
|
Aşının uygulanmamasını gerektiren en önemli durum aşının daha önce uygulanmış herhangi bir dozundan sonra anafilaksi (şoka neden olacak kadar ciddi alerjik reaksiyon) gelişmesidir Hafif hastalık geçirme aşının uygulanması için bir engel oluşturmamaktadır. Orta ve ciddi hastalık geçiriliyor ise, hastalık düzelene kadar aşılama geciktirmelidir. |
| Hepatit B Kas içine (IM) uygulanır |
- Tüm yeni doğan bebekler hastaneden taburcu edilmeden ilk doz hepatit B aşısını olmalıdır. İkinci dozun ilk dozdan 1-4 aylar arasında, üçüncü dozun 6-18. aylar arasında uygulanması önerilir. Hepatit B aşısının ilk dozu eğer bebeğin annesinin hepatit B taşıyıcısı olmadığı kesin ise en geç ikinci aya kadar ertelenebilir.
- Tüm çocuklar 18 yaşına kadar aşılanmalıdır
- Daha büyük çocuklar ve ergenler için aşılama şeması; 0, 1 ve 6. aylardadır
- Hepatit B’nin yüksek endemisitede görüldüğü ülkelerde doğan çocuklar veya diğer risk faktörleri bulunan kişiler en kısa zamanda aşılanmalıdır.
- Eğer anne HbsAg pozitif ise: Doğumdan sonraki ilk 12 saat içinde HBIG (hepatit B immünglobulini) ve hepatit B aşısının ilk dozu uygulanmalıdır. Hepatit B aşısının ikinci dozu bebek 1-2. aylık olduğunda, üçüncü dozu ise 6 aylıkken uygulanır.
- Eğer annenin HBS durumu bilinmiyorsa: İlk doz hepatit B aşısı doğumdan sonraki ilk 12 saat içinde uygulanmalıdır. İkinci doz 1-2. aylarda, 3. doz 6. ayda uygulanır. Eğer daha sonra annenin HbsAg pozitif olarak bulunursa bebeğe doğumdan sonraki ilk yedi gün içinde HBIG (hepatit B immünglobulini) uygulanır.
- Hepatit B aşısı diğer tüm aşılarla birlikte uygulanabilmektedir.
- Prematüre bebekler için hepatit B aşılaması farklılık göstermektedir. Detaylı bilgi için “özel durumlarda aşılama” bölümünün altında bulunan “prematüre bebeklerde aşılamaya” bakınız.
|
- Bir önceki dozdan sonra ne kadar süre geçerse geçsin, aşılama serisine yeniden başlanmaz.
- Üç doz aşılama serisine her yaşta başlanabilir.
- Çocuklar ve adolesanlar için önerilen minimum doz aralıkları: 1. ve 2. dozlar arasında en az 4 hafta süre bırakılmalıdır. 2. ve 3. dozlar arasında ise en az 8 hafta süre bırakılmalıdır. 1. ve 3. dozlar arasında 16 haftadan fazla süre bırakılmalıdır.
- Üçüncü doz hepatit B aşısı bebekler 6 aylık olmadan önce uygulanmamalıdır.
Hepatit B aşılarının dozları:
Farklı firmalara ait Hepatit B aşıları birbirinin yerine uygulanabilir. |
|
| Hepatit A Kas içine uygulanır (IM) |
- Hepatit A aşısı iki yaşından itibaren uygulanır.
- Hepatit A aşısı en az altı ay ara ile 2 doz olarak uygulanır.
- Hepatit A aşısı diğer tüm aşılarla birlikte uygulanabilir.
|
- Bir önceki dozdan sonra ne kadar süre geçerse geçsin, aşılama serisine yeniden başlanmaz.
- Farklı firmaların aşıları birbirinin yerine uygulanabilir.
|
|
Pnömokok Polisakkarid aşısı
(kas içine (IM) veya cilt altına (SK) uygulanır) |
Pnömokok polisakkarid aşısı 2 yaş ve üzerindeki risk grubundaki çocuklara önerilmektedir. |
|
|
