DİFTERİ (Kuşpalazı)
Difterinin etkeni nedir?
Difteri Corynebacterium diphtheriae adı verilen bir bakteri tarafından meydana getirilir.
Gerçek hastalık bakteri toksinini veya zehirini vücuda salgıladığı zaman ortaya çıkar.
Difteri nasıl yayılır?
Difteriye neden olan bakteri mikrobu alan kişinin ağız, boğaz ve burnunda yaşar ve diğer
insanlara öksürme veya hapşırma yoluyla yani solunum yoluyla bulaşır. Nadiren ciltteki
yaralardan direkt temasla veya difterili kişinin yaralarından sıvının bulaştığı nesnelere
dokunma yoluyla da bulaşabilir.
Difteri mikrobunu aldıktan ne kadar süre sonra hastalığın belirtileri başlar?
Difterinin kuluçka süresi kısadır, 2-5 gündür. Bu süre en az 1 gün ile en fazla 10 gün
arasında değşir.
Difterinin belirtileri nelerdir?
Difterinin başlangıç belirtileri boğaz ağrısı, hafif ateş ve titreme ile soğuk algınlığına
benzer. Hastalık genellikle boğazın arka duvarında, nefes almayı ve yutmayı güçleştiren
kalın bir zar tabakasına neden olur. Boğaz dışında, burun, ses telleri (larinks), göz, vajina
ve cilt gibi vücudun diğer bölgeleri de etkilenir.
Difteri ciddi bir hastalık mıdır?
Difteri ciddi bir hastalıktır ve hastalığa yakalanan kişilerin %5-10’u hayatını kaybeder.
Difteriye bağlı ölümlerin %20’ye yakını yani ölen her beş kişiden biri 40 yaşın üzeri veya
5 yaşın altındadır.
Difterinin komplikasyonları nelerdir?
Difterinin komplikasyonlarının büyük kısmı difteri bakterisi tarafından salgılanan toksin
veya zehire bağlıdır. En sık görülen komplikasyonları; anormal kalp atımlarına neden olan
ve kalp ritmini ozan kalp tutulumu ve bazı kaslarda geçici felce neden olan sinir tutulumudur.
Eğer felç diyaframı etkilerse (solunum için gerekli olan ana kas) hasta kişide
zatürre veya solunum yetmezliği gelişebilir. Boğazda görülen difteride boğazın arka
duvarında oluflan kalın zar tabakası ciddi solunum problemlerine ve hatta boğulmaya
neden olabilir.
Difterinin tedavisi var mıdır?
Difteri hem antibiyotiklerle hem de difteri antitoksini ile tedavi edilir. Difteri antitoksini
atlarda üretilir ve ilk defa 1891’de Amerika’da kullanılmıştır. Antitoksin vücutta dokulara
bağlanmış olan toksini etkisiz hale getiremez, sadece serbest, dolaşımda bulunan
toksini etkisiz hale getirir ve hastalığın kötüleşmesini, ilerlemesini engeller. Antitoksin
kullanılmadan önce hastanın antitoksine karşı alerjik bir hassasiyeti olup olmadığı kontrol
edilmelidir.
Difteri geçirmekte olan bir kişi ne kadar süreyle hastalığı bulaştırabilir?
Difteri, antibiyotik kullanmaya başladıktan 48 saat sonrasından itibaren bulaştırıcılığını
kaybeder. Bununla birlikte bazı kişiler antibiyotik tedavisine rağmen bakteriyi taşımaya
devam ederler ve hastada 3 kez peş peşe yapılan kültürlerin üçünde de negatif sonuç alınmadan tedavi kesilmemelidir.
Difteri geçirmekte olan bir kişiye bakım veren kişilerde standart temas profilaksisi (önleme
yönelik tedavi) önlemleri alınmalı ve bu kişilerin difteriye karşı tam olarak aşılı olduklarından emin olunmalıdır.
Bir kereden fazla difteri geçirmek mümkün müdür?
Evet. Difteri geçiren kişiler, hastalıkları düzelir düzelmez mutlaka difteriye karşı aşılanmalıdır.
DİFTERİ AŞISI
Ne çeşit bir aşıdır?
Difteri aşısı toksoid aşı olarak adlandırılan inaktive (ölü) toksin aşısıdır. Difteriye neden
olan bakteri sıvı besiyerinde çoğaltılır, saflaştırılır ve toksini inaktive edilir.
Aşı nasıl uygulanır?
Difteri aşısı kas içine uygulanır.
Kimler difteri aşısı olmalıdır?
Tüm bebek ve çocuklar rutin aşılama şemalarına uygun olarak beş doz difteri, tetanoz,
boğmaca (DTB) aşısı olmalıdır.
Difteri, tetanoz, boğmaca aşısı (DTB) kaç doz uygulanmalıdır?
Bebeklere DTB aşısı 2., 4., 6. ve 18. aylarda olmak üzere dört dozluk seri şeklinde
74 Difteri uygulanır. 5. doz aşı, rapel doz (güçlendirme dozu), dördüncü doz geç yapılmadığı sürece
(dört yaşından önce yapılması durumunda) 4-6 yaş arasında önerilmektedir.
Difteri aşısıyla elde edilen bağışıklık düzeyi zamanla azaldığı için, on yılda bir tekrar doz
erişkin tip difteri, tetanoz aşısı (Td) yapılmalıdır.
Difteri aşısı,
• Difteri, tetanoz, boğmaca aşısı şeklinde (DTB veya DTaB) üçlü aşı;
• Difteri, tetanoz, boğmaca, çocuk felci (DTB/IPV) veya difteri, boğmaca, tetanoz ve
Hib menenjit aşısı (DTB/Hib) olarak dörtlü aşı;
• Difteri, tetanoz, boğmaca, çocuk felci ve Hib menenjiti (DTB/IPV/Hib) olmak üzere
beşli aşı şeklinde bulunmaktadır.
Çocuklara 2., 4. ve 6. aylarda veya 2., 3. ve 4. aylarda 3 doz ve 18. ayda tekrar doz
olmak üzere toplam dört doz olarak önerilir. Bu aşının güçlendirme dozunun okul öncesi
dönemde 4-6 yaşlarda uygulanması gerekmektedir.
Difteri geçiren bir kişi ile aynı evde bulunan yakın temastaki kişilere yaşa bağlı olarak
seçilecek olan aşı ile tek doz difteri aşısı uygulanabilir.
Yedi yaşından büyüklere difteri aşısı erişkin tip difteri aşısı şeklinde uygulanmalıdır.
DİFTERİ, TETANOZ, BOĞMACA AŞISI İLE AŞILAMA ŞEMASI
Doz yaş Minimum aralık
1. doz 2 ay
2. doz 4 ay 4 hafta
3. doz 6 ay 4 hafta
4. doz 15-18 ay arası 6 ay
Güçlendirme 4-6 yaş
Çocukluğunda difteri aşısı ile aşılanmamış olan kişiler erişkin yaşta aşılanmalı mıdır?
Evet. Çocukluğunda tetanoz ve difteri aşısı olup olmadığı bilinmeyen erişkinler veya yedi
yaşından büyük çocuklar 3 doz olarak primer seri difteri-tetanoz aşılarını olmalıdırlar.
İlk iki dozun arasında 4-8 hafta kalmalıdır ve 3. doz ise ikinci dozdan 6-12 ay sonra uygulanmalıdır. Erişkin tip difteri tetanoz aşısı (Td) hem difteriden hem de tetanozdan korumaktadır.
