Rotavirüs
Rotavirüs Nedir?
Rotavirüs, genellikle çocuklarda ve bebeklerde görülen , çoğunlukla kusma, atefl ve su
kaybıyla birlikte şiddetli ishale yol açan bir virüstür. ABD ve tüm dünyada bebek ve küçük çocuklarda görülen ishalin başlıca nedeni bu virüstür. ABD ‘deki tüm çocuklarda, 5.
doğum günlerinden önce rotavirüsle enfekte olması kuvvetle muhtemeldir. Rotavirüs, ABD ‘de 5 yaşından küçük çocuklar arasında ortalama ishal vakalarının % 5– 10 ‘undan sorumludur. Ne var ki; Rotavirüs diğer patojenlere kıyasla daha şiddetli ishale
sebep olduğundan, siddetli ishal vakalarının daha büyük bir yüzdesini oluşturur.(örn. ishal kaynaklı hastaneye yatışların %40 – 50’si ) Gelişmekte olan ülkelerde Rotavirüs, her yıl 5 yaş altı çocuklarda yarım milyon ölüme yol
açan başlıca çocuk ölümü sebebidir.
Rotavirüsün Semptomları Nelerdir?
Rotavirüs genellikle atefl, karın ağrısı ve kusmayı takiben ishalle başlar. Genellikle kış ve
ilkbaharda ortaya çıkar. Çocuklar Rotavirüse daha çok Kasım ila Mayıs arasında
yakalanırlar.Rotavirüs, hastalığı taşıyan çocuklardan diğer çocuklara ve yetişkinlere
kolayca sıçrayabilen, oldukça bulaşıcı bir hastalıktır. Çocuk rotavirüse yakalandığında,
semptomların ortaya çıkışı yaklaşık iki gündür. Rotavirüs hastalığı çocuklarda, 3 ila sekiz
gün sürebilecek kusma ve sulu ishale sebep olur. İfltahsızlık ve sıvı almama isteği, vücudun
sıvı kaybını kompanse edememesine yol açar. Bir çocuk rotavirüsünü birden fazla kere
geçirebilir, çünkü pekçok değişik tür Rotavirüs vardır, ancak ikinci enfeksiyon orijinal
enfeksiyona nazaran daha az siddette geçer.
Rotavirüs Nasıl Bulaşır?
Rotavirüs kolaylıkla bulaşır. Yüksek miktarda Rotavirüs, enfekte olmuş kişinin dışkısında
bulunur ve kirli eller ve eflyalar yoluyla kolaylıkla bulaşır. Çocuklar Rotavirüs’ü hem ishal
olmadan önce, hem de olduktan sonra bulaştırabilir. Bazen diğer aile fertlerine ve yakın
temasta olan kişilere bulaştırabilirler. ABD ‘de Rotavirüs enfeksiyonları yaşça daha büyük
olan çocuk bakan kişilerde ve seyahat eden kişilerde ishale sebep olur, ancak bu durumçocuklarda olduğundan daha seyrek görülür.
Rotavirüs Nasıl Tedavi Edilir?
Çocuklar genellikle vücudun kaybettiği sıvıyı, flekerli ve mineralli su içeren içeceklerle geri
kazandırarak tedavi edilir. Acile gitmeyi veya hastaneye yatışı gerektirecek şiddetli
vakalarda, kaybedilen sıvı direkt olarak damar yoluyla verilir.
Rotavirüs Hastalığı Nasıl Önlenebilir?
Çocuğunuzun ellerini yıkamanızın yanı sıra hijyen ve dezenfekte etmeniz, rotavirüs
hastalığını azaltmaz. Yeni ve son zamanlarda ruhsatlanmış olan aşı çocuğunuzu rotavirüs
hastalığına karşı korumanın en iyi yolu.
Rotavirüs aşısı, başka virüsün sebebiyet verdiği ishali veya kusmayı engellemez, ama
Rotavirüs Hastalığına karşı oldukça etkilidir. Çalışmalar aşının, tüm Rotavirüs vakalarının
%74 ‘ünü, şiddetli vakaların %98 ‘ini ve Rotavirüsten kaynaklanan hastaneye yatışların
%96 ‘sını önlediğini ortaya koymuştur.
Aşı Nasıl Uygulanır?
Rotavirüs aşısı enjeksiyon yerine likit olarak oral yoldan verilir. İyi koruma sağlaması için üç doz aşının uygulanması gerekir.
Çocuklar Hangi Yaşlarda aşılanmalıdır?
Rotavirüs aşısının ilk dozu 6 ila 12 haftalık aralığında uygulanmalı ve ilave iki doz, 4 – 10
haftalık aralıklarla yapılmalıdır. Çocukların Rotavirüs aşılarının tüm üç dozu, 32 haftalık
olmadan tamamlanmalıdır. Rotavirüs aşısının bu yaş aralığı haricindeki bebeklere uygulanmasındaki güvenilirliği ve etkisi hakkındaki bilgiler yetersizdir.
Diğer aşılarla Birlikte Uygulanabilir mi?
Çalışmalarda, Rotavirus aşıları Difteri ve Tetanoz Toksoidleri, Aselüler Boğmaca (DTaP),
inactive Polio (IPV), Haemophilus influanzae Konjuge aşısı, Hepatit B aşısı ve
Pnömokokal Konjuge aşısıyla birlikte uygulanmıştır. Rotavirüs aşıları, bu aşıların bağışıklık
cevabına herhangi bir etkide bulunmamıştır. Ne var ki, aynı anda verildiği takdirde
Boğmacayı önleyen çocukluk aşısı ile etkileşime girip girmadiği konusunda elimizde yeterli
veri bulunmamaktadır. Bu duruma yönelik çalışmalar devam edecektir.
Aşı, Civa veya Timerosal İçerir mi?
Hayır. aşı Timerosal veya başka herhangi bir koruyucu içermemektedir.
Rota virus aşısı hangi çocuklarda yapılmamalı ya da ertelenmelidir?
Bir doz Rotavirüs aşısına, hayatını tehdit edecek şiddette allerjik reaksiyon veren birçocuğa, ikinci doz uygulanmaz. aşı içeriğindeki elementlerin şiddetli alerjik reaksiyona
sebep olacağı çocuklar aşılanmamalıdır.
Belirlenen aşı döneminde çocuk hafif şiddette veya şiddetli bir hastalığı varsa, aşılama
için bu durumun geçmesi beklenmelidir. İshal ve kusma da bu duruma dahildir. Hafif bir hastalık geçiren çocuklara genellikle uygulanır.Çocuklarda süregelen bir sindirim problemi olup olmadığını kontrol edin.
Ayrıca, aşağıda belirtilen sebeplerden ötürü çocukların bağışıklık sisteminde
zayıflık olup olmadığı control edilmelidir:
- HIV AIDS veya bağışıklığı etkileyecek herhangi bir hastalık
- Sürekli kullanılan steroidler gibi ilaç tedavi tedavileri
- Kanser veya terapi ve ağır ilaç kullanımını gerektiren kanser tedavileri
Çocuğa kan ve kan ürünleri (imün- globulin gibi) nakli yapılıp yapılmadığı sorgulanmalıdır.
1990’ların sonlarına doğru başka bir rotavirus aşısı kullanıldı. Bu aşı intusepsiyon (bağırsak
düğümlenmesiyle ) ilişkilendirilerek piyasadan çekildi.
Yeni Rotavirüs aşısı 70.000 ‘in üzerinde çocukta denenmiş ve bu tür bir yan etkiye
rastlanmamıştır.
Ne var ki, bir kez bağırsak düğümlenmesi olan birinde, yeniden olma riski yüksektir. Bu
sebeple tedbir olarak önceden bağırsak düğümlenmesi olmuş bir çocuk Rotavirüs aşısı
olmamalıdır.